SİNGAPUR GEZİ ve BİLGİ NOTLARI 2007 – 2010 ve 2015 - 2016

Ben 2007 Ocak ayından 2010 Mayıs ayına kadar Singapur’da yaşayıp, Bukom adasında endüstriyel tesis inşaat ve montaj işinde çalıştım. 2015 ve 2016’da ise kısa süreli ziyaretlerim oldu.

Benim çalıştığım tesis, iki ada arasındaki denizin doldurulmasıyla kazanılan alan üzerine inşa edildi.

Singapur çok küçük bir toprak yüzeyine sahip olduğundan, yer kazanmak için sürekli olarak denizi doldurarak toprak alanını genişletmeye çalışıyorlar. Vereceğim bilgi ve fotoğraflar, yukarıda belirttiğim tarihler arasını kapsadığından ve ağırlıklı olarak 2010’a kadar olan bilgi ve fotoğrafları kapsadığından, okuyanların bu gerçeği göz önüne alması gerekir. Orada yaşadığım 3,5 sene içerisinde bile Singapur’da çok büyük değişiklikler olduğunu bizzat gözlemlemiştim. Dolayısıyla bugün çok daha farklı bir Singapur olduğuna eminim.

3,5 sene, oldukça uzun bir süre. Üstelik, ülkeyi turist gözüyle değil, oranın insanlarıyla birlikte yaşayarak, görüyor, öğreniyorsunuz. Benim Singapur’la ilgili yazdıklarım, aslında sıradan bir gezi notu olmanın çok ötesinde detay taşıyor. Bu nedenle notlarımın başlığını, SİNGAPUR GEZİ ve BİLGİ NOTLARI olarak koydum. 3,5 senede, zaten küçük bir ada ülkesi olan Singapur’un, normal turistlerin bilemeyeceği, ulaşamayacağı hemen her köşesini gezdim. Kısa süreli bir geziden bahsetmediğimiz için, sunacaklarımı kronolojik sırasına göre değil ama gezilip görülen yerlerin başlıklarına göre vermeyi tercih ettim. Zaten birçok yeri, birden fazla kez ziyaret etme şansım oldu.

Notlarıma, Singapur hakkında genel bilgiler vererek başlayacağım.


Singapur Cumhuriyeti bir ada şehir devleti. Ülkenin toprakları, bir ana ada ile 63 uydu ada ve adacıktan oluşuyor. Dünyadaki en büyük ikinci nüfus yoğunluğuna sahiptir. 6 milyona yakın ülke nüfusunun yaklaşık % 40'ı, Singapur vatandaşı olmayan yabancılar. Benim olduğum sırada Singapur vatandaşlarının yaklaşık % 65’inin Çinli, % 15’inin Malay, % 15’’inin Hintli ve % 5’inin diğer ırklardan olduğu söyleniyordu. Sanırım son senelerde Çinli nüfus artarak % 75’e gelmiş. %15 Malay, % 10 Hintli ve diğerleri olmuş. Ülkede İngilizce, Mandarin Çincesi, Bahasa Malayca ve Hindu Tamil dili kullanılıyor. İngilizce iş, hükümet, hukuk ve eğitimde kullanılan resmi dil. Singapur Anayasası ve tüm hükümet mevzuatları İngilizce. Bu nedenle hemen herkes iki dil biliyor. Kendi ana dili ve İngilizce. Singapur Milli marşı "Majulah Singapur" Malaycadır. Singapur İngilizcesi, ülkenin eski bir kraliyet kolonisi olmasından dolayı büyük ölçüde İngiliz İngilizcesine dayanmakla birlikte, Singapurluların İngilizcesine alışmak biraz zaman alır. Onlar, konuştukları dili ‘’Singlish’’ olarak adlandırır.

Çok ırklılık anayasada yer alıyor ve ulusal politikaları şekillendiriyor. Singapur adının, Sanskritçe "aslan şehri"nden geldiği kabul ediliyor. Hindu-Budist kültüründe aslanlar güç sembolü olarak görüldüğünden Singapurlular da ismin kökeninin bu olduğuna inanıyorlar.

Modern Singapur 1819'da Sir Stamford Raffles tarafından Britanya İmparatorluğu'nun bir ticaret merkezi olarak kurulmuş. Singapur, İkinci Dünya Savaşı sırasında 1942'de Japonya tarafından işgal edildi, ancak 1945'te Japonya'nın teslim olmasının ardından ayrı bir kraliyet kolonisi olarak İngiliz kontrolüne geri döndü. 1959'da özyönetim kazandı ve 1963'te yeni Malezya federasyonunun bir parçası oldu ama Malaylarla olan ideolojik farklılıklar, Singapur'un iki yıl sonra federasyondan kovulmasına yol açtı. Singapurlular için rencide edici bu olay, doğal kaynaklar ve toprak yoksunluğuna karşın, Başbakan Mr Lee Yuan Kew önderliğinde bağımsız, güçlü ve yepyeni bir ülkenin doğmasına yol açtı. Günümüzde Singapur, pasaportu en kuvvetli ülkeler arasında yer almakta, Birleşmiş Milletler İnsani Gelişme Endeksi'nde ve kişi başına Gayrisafi Yurtiçi Hasıla Endeksinde (GSYİH) en üst sıralarda yer alıyor. Büyük bir finans ve nakliye merkezi. Singapur’da, tek meclisli parlamenter hükümet sistemi uygulanıyor. Bağımsızlığın kazanılmasından bu yana sürekli olarak iktidarda olan Halk Hareketi Partisi (Peoples’ Action Party – PAP), siyaset ve toplum üzerinde önemli bir kontrol uygulamasına karşın seçimlerin genellikle özgür kabul edildiğini söyleyebiliriz.

Ülkeyi fevkalade doğru ve güzel idare etmesine karşın, PAP'ın, muhalif siyasi ve medya faaliyetlerini sıkı bir baskı ve kontrol altında tuttuğuna ben de şahit oldum. Muhalifler hemen susturuluyor. En etkili muhalefet partisi İşçi Partisidir. 1990’da, Mr. Lee Yuan Kew’den sonra Goh Chok Tong 2. Başbakan oldu ve 2004’e kadar görevine devam etti. 2004’te Mr. Lee Yuan Kew’in oğlu Lee Hsien Loong Başbakanlık görevini devraldı ve o da babası gibi başarılı bir yönetim sergilemeye devam etti. 23 Mart 2015'te Lee Kuan Yew öldü. Singapur’da Başbakan hükümetin başıdır ve cumhurbaşkanı tarafından Parlamento çoğunluğunun güvenine sahip olacak kişi olarak atanır. Anayasal zorunluluk mudur bilmiyorum ama Başbakan Çinliler, Cumhurbaşkanı Malaylar arasından seçilir. Benzer ayrımı asker ve polis içerisinde de gördüm. Genelde askerler Çinli, polis ise Malay ağırlıklıydı.

Denizi doldurarak yapılan arazi ıslah projeleri, Singapur'un arazi alanını 580 km2'den 710 km2'ye çıkartmış. Bu doldurma işlemlerinin sürmesi, Endonezya ve Malezya ile bazı kıta sahanlığı sorunlarına yol açmış. Ben, bunu bizzat yaşadım. Bizim tesisin yapılacağı yerdeki deniz doldurma işleminde kullanılacak malzemenin Endonezya ve Malezya’dan gelişinin yasaklanması üzerine işimiz 3 ay gecikti, Çin’den toprak ve kum getirildi. Yer sorunu olduğundan, genel yerleşim sistemi, beton kazıklar üzerinde inşa edilen çok katlı yerleşim ve yaşam bölgeleri. Buna rağmen, birçok yerde ormanlar, park ve bahçeler bulunan yeşil bir ada şehir Singapur. Doğal koruma alanı kabul edilen ormanların içinden değil, üzerinden giden, kilometrelerce uzunlukta yürüme – gezinti köprüleri var. Singapur Botanik Bahçeleri, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan tek tropikal bahçeymiş.

Singapur, tam bir tropik iklime sahip. 12 ay boyunca pek bir sıcaklık değişimi olmadığından (daima 23 ila 32 °C arası) dört mevsim yaşanmıyor. Sadece az yağmurlu ve çok yağmurlu (Kasım'dan Şubat'a kadar muson yağmurlu bir dönem yaşanmakta) mevsimler var. Yağmurun şiddetini kelimelerle anlatmak mümkün değil. Ancak, çok kısa bir sürede o kadar yoğun yağmur yağmasına karşın, yağmur bittikten 5 dakika sonra, sokakta su birikintisi göremezsin. Harika bir üst ve alt yapı ile, çok geniş yağmur suyu kanalları var. En büyük sıkıntı, aşırı nem. Gece bile şakır şakır terleyebilirsiniz.

Singapur'un para birimi, Singapur dolarıdır (SGD veya S $). Ben Singapur’a ilk gittiğimde 1 TL, 1,1 SGD idi. Şimdilerde ise yaklaşık olarak 1 SGD = 5,3 TL. Yani SGD, 14 senede yaklaşık 6 kat kıymetlenmiş

Küçücük bir ülke olmasına karşın, Singapur turizmden önemli bir gelir elde ediyor. Bulunduğum seneler içerisinde, farklı farklı turist çekim merkezleri yarattıklarını görüp şaşırmıştım. Turizm broşürleri, ülkeye gelenlerin bulunabileceği her noktada, bol ve ücretsiz olarak insanlara sunulur. Gezip görülecek yerlerin dışında, çok katlı alışveriş merkezleri ve özellikle Orchard Road bölgesi, çok pahalı olmasına karşın Singapur'a sırf alışveriş için gelen bir grup zengine hitap eder. En popüler turistik yerler arasında bulunan ve hem gece, hem gündüz ziyaret edilebilen Singapur Hayvanat Bahçesinde, kuru veya ıslak hendeklerle ayrılmış açık hayvanat bahçesi konsepti uygulanmakta.

Diğer popüler turistik yerler, Merlion, Marina Bay Sands, [Orchard Caddesi alışveriş bölgesi, tatil adası Sentosa, ve Singapur Botanik Bahçeleri. Ancak, zamanı bol olanlar için, aşağıda bilgi ve fotoğraflarını vereceğim onlarca daha, bu kadar popüler olmayan gezilecek yer ve çok önemli müzeler var. Merlion, Singapur’un ulusal sembolü. Aslan başı ve balık gövdesi ile efsanevi bir yaratık olarak tasvir edilmiştir. Adı deniz anlamına gelen "mer" ile "aslan" ın bileşimidir. Turistler için tavsiye edebileceğim şeylerin başında ise benim çok hoşlandığım ve haftada 2-3 sefer yaptırdığım Çin vücut masajı ve ayak masajı (refleksoloji) geliyor. Singapur’da ana taşıma aracı metrodur. Şehrin her noktasına ulaşan çok geniş bir metro ağı var. Ayrıca otobüsler de rahat bir ulaşım aracı. Bu nedenle, Singapur’a gider gitmez, ilk fırsatta, hem metroda hem otobüste kullanabileceğiniz Ez-Link kartından almanızda fayda var. Kalış süresine bağlı olarak hangi tipini alacağınıza karar verirsiniz. Taksi çağırma işlemi, telefon sistemi ile kolayca yapılabiliyor. Yolda taksi çeviremezsiniz. Taksi bekleme yerleri havaalanı, otel önü gibi çok kısıtlı yerlerde bulunabilir. Singapur’da araç kiralamak da pek akıllıca bir yöntem değildir. Arabayı yola park edemezsiniz ve park yerlerine girebilmek için uzun süre beklemeniz gerekebilir. Zaten otobüs ve metro kolaylığı varken böyle bir yola başvurmanın da pek anlamı yok. Trafik soldan olduğu için, alışık olmayanlar için, bu da ayrı bir risk faktörü olur. Adalara ulaşım, feribotlarla yapılır. Biz işe gitmek için her gün feribot kullanmak zorundaydık.

Singapur’daki Changi Havaalanı, Güneydoğu Asya için bir havacılık merkezi (Hub) işlevi görür. Birçok kez dünyanın en iyi havalimanı seçilmiştir. Gerçekten de geniş, güzel, düzenli ve rahat bir havaalanıdır. Singapur’un ulusal havayolu Singapur Havayolları olmakla birlikte daha ucuz servis sağlayan Silk Air’de kullanılır (Bizim Türk Hava Yolları ve Anadolu Jet ayırımı gibi). Singapur Limanı, Şanghay'dan sonra dünyanın en yoğun ikinci limanı. Singapur, suyu bir ulusal güvenlik sorunu olarak görüyor. Çeşme suyunu içebilirsiniz. Bahçelerde, arıtılmış kanalizasyon suyu kullanılır. Singapur hükümeti, Malezya’dan satın aldığı içme suyu miktarını azaltabilmek amacıyla, 2010 yılında çok büyük bir yağmur suyu toplama gölü yaptı. Bunun dışında deniz suyu arıtma sistemleri de var.

Singapur, tertemiz bir şehirdir. Sakız çiğnemek, taşıma araçlarında bir şey yemek, kapalı yerlerde, hatta kapı girişlerine yakın yerlerde sigara içmek yasaktır. Sokağı kirletmenin cezası çok ağırdır. Bu cezalar yüzünden mağazalarda, ‘’Singapore is FINE City’’ baskılı hatıra tişörtleri satılır. Buradaki İngilizce ‘’Fine’’ kelimesi, hem ceza, hem de güzel, hoş anlamını taşıdığından, çok doğru bir ifade oluşturur.

Singapur’da çöp olayı da çok kontrol altındadır. Binaların giriş kapıları yanında, cinslerine göre belirlenmiş geri dönüşüm kutuları vardır. Evlerdeki mutfak balkonlarında çöp kanalları bulunur. Buradan attığınız çöpler, bodrumdaki çöp bidonlarında toplanır. Çöpçüler geldiğinde binanın alt tarafında toplanan çöpleri alıp çöp fabrikalarına götürürler. Burada bantlar üzerine serilen çöplerin içindeki metaller kuvvetli mıknatıslar ile toplanır. Geriye kalan çöpler yakma fırınına geçer. Yakılan çöplerin külleri deniz üzerinde parselasyonu yapılan yere dökülerek orada ada oluşturulur. Ben teknik gezi sırasında çöp fabrikasını ve çöplerle oluşturulan adayı ziyaret etmiştim. Adaya gittiğinizde, sadece küllerin ilk geldiği bölümde biraz çöp kokusu duyuluyordu. Adanın eski bölümleri metrelerce uzunluğunda ağaçlarla dolu, güzel bir park ve gezinti haline gelmişti. Bize, bu bölgedeki parselasyonun Singapur’un 40 senelik yakılmış çöp küllerine yetecek şekilde planlandığını söylemişlerdi. Ayrıca, çöpler yakılırken ortaya çıkan enerji de değerlendiriliyordu. Böylece, hem temiz bir şekilde çöplerden kurtuluyorlar, hem enerji hem de kara parçası elde ediyorlar. Aşağıdaki fotoğraflar, çöplerin geçirdiği toplama ve yakma işlemlerinden sonra, küllerinin dökülerek denizde oluşturulan adanın durumunu gösteriyor. Bina bodrumlarındaki büyük ve özel yapım çöp konteynerleri, sokakta çirkin görüntüler oluşmasına, kokuya ve pisliğe engel oluyor.

Singapur’da yaşayan 3 temel ırk olan Çin, Malay ve Hindulardan dolayı ülkede 4 ana dini inanç (Budizm, İslam, Hinduizm ve Hristiyanlık.) yer alıyor ve insanlar tam bir huzur, uyum ve hoşgörü içinde dini inançlarını icra ediyorlar. Çinlilerin çoğu Budist olmakla birlikte, ciddi bir Hristiyan nüfus da var. Bir kısmının ise dini inancı yok. Malayların hepsi Müslüman. Hintliler ise Hindu dininden. Bu yüzden Singapur’da güzel ve görkemli, Budist ve Hindu Tapınakları, Camiler ve Kiliseler görebilirsiniz. Avrupalılar açısından, elbette ki en ilginç olanlar Budist ve Hindu tapınakları. Her dört dinin önemli dini bayramları da resmî tatil günleri içinde yer alıyor. Aşağıda 2020 için resmî tatil günlerini verdim.

  • Çin Yeni Yılı …. 25 – 26 Ocak (her sene birkaç gün değişiklik gösterir)
  • Kutlu Cuma …. 10 Nisan. Hıristiyanların kutladığı, Paskalya Pazarından önceki Cuma.
  • Hazreti İsa’nın çarmıha gerilmesini ve ölümünü anma günü).
  • Emek Bayramı … 1 Mayıs
  • Vesak Günü …. 7 Mayıs ( Budistlerin, Buda’nın doğum, aydınlanma ve ölümünü kutladıkları gün).
  • Ramazan Bayramı …. 24 Mayıs.
  • Kurban bayramı …. 31 Temmuz.
  • Deepavali Günü …. 14 Ekim (Işık festivali olarak adlandırılan Hindu dini günü).
  • Noel tatili ….. 25 Aralık.

  • Singapur, oldukça pahalı bir şehir olmasına rağmen, hemen her köşede bulabileceğiniz ortak oturma alanlarına sahip, Hawker Center denilen, çeşitli küçük mutfak / yemekhaneden oluşan pişmiş yemek merkezlerinde çok çeşitli, lezzetli ve ucuz yemekyeme olanağınız vardır. Bunları bir bakıma bizim alışveriş merkezlerindeki yemek salonlarına benzetebilirsiniz. Bu yemek merkezlerinde Hint, Çin ve Malay yemeklerini yan yana görürsünüz. Burada yemek yemek evde yemek hazırlamaktan daha ucuz ve kolay olduğundan olsa gerek Singapurluların çoğu buralarda yemek yerler. Singapurlu bir arkadaşım bizi evine davet ettiğinde, mutfak denilebilecek kısımda sadece lavabo görmüş ve fırın veya ocak olmamasına çok şaşırmıştım. Evde pişireceğime aşağıdan alır evde yerim demişti. Hawker merkezleri, Singapur hükümeti tarafından sıkı bir şekilde denetlendiğinden, Basit görünümlü yerler olmakla birlikte sıhhi yönden endişelenmenize hiç gerek yok diye düşünüyorum. Hatta, Singapur'un mutfak çeşitliliği, kolaylık, kalite ve uygun fiyat nedeniyle ülkeyi ziyaret etmek için bir neden olarak, turistlere karşı gururla lanse edilmekteler. Müslümanlar domuz eti, Hindular sığır eti yemediklerinden ve birçok vejetaryen bulunduğundan, yemek hazırlanmalarında dini faktörler de göz önüne alınır. Çoğu yerde ‘’Helal Food’’ ilanını görürsünüz.

    Singapur’da kullanılan elektrik voltajı 230 Volttur. Prizler, 3 adet dikdörtgen delikli olduğundan, Türkiye’de kullandığımız ince veya kalın 2 yuvarlak başlı fişleri kullanamayacağınız için, gelmeden önce çok fonksiyonlu seyahat adaptörlerinden almanız veya varır varmaz yakındaki bir dükkândan Singapur’a özel ucuz bir adaptör almanızı tavsiye ederim. Aşağıda, internetten bulduğum, 1950 ve 2000’de çekilen iki Singapur fotoğrafı var. Aradaki büyük farkı görebiliyorsunuz. Ancak şunu söyleyeyim ki, 2000’den günümüze kadar da, Singapur’un çehresi değişmeye devam etti. İlk fotoğraf, 1950’lerde Singapur’dan bir görüntü.

    Singapur’un ne kadar küçük olduğunu aşağıdaki haritalarda görebilirsiniz. Zaten bir kısım haritada sadece Kırmızı Nokta (Red Dot) olarak gösterilebiliyor. Aşağıdaki haritada, benim her gün Pasir Panjang Feribot Terminalinden gidip geldiğim Bukom adası da görülüyor. ‘’Pulau’’, Malay dilinde Ada demek. Singapurlular da ada için pulau diyorlar.

    Singapur'daki Woodlands’den Malezya'daki Johor Bahru (JB) şehrine yaklaşık 1 Km’lik bir köprü ile geçiliyor. Birçok kişi Singapur’da çalışıp, daha ucuz olduğu için Johor’da yaşadığından, özellikle mesai başlangıç – bitiş saatlerinde ve hafta sonlarında burada çok yoğun bir trafik oluyor. Motosiklet, araç veya otobüs (hatta belediye otobüsü) ile köprü üzerindeki pasaport kontrol noktasından hızlıca geçebilirsiniz. Köprü üzerinde, Malezya’dan Singapur’a su boru hattı da bulunuyor.

    İletişim